اقتصاد خرد

تعریف اقتصاد: اقتصاد دانشی است که با توجه به کمبود کالا و ابزار تولید و نیازهای نامحدود بشری به تخصیص بهینه کالاها و تولیدات می‌پردازد. پرسش بنیادین برای دانش اقتصاد مسئله حداکثر شدن رضایت و مطلوبیت انسان‌هاست. این دانش به دو بخش اصلی اقتصاد خرد و کلان تقسیم می‌شود. از آدام اسمیت به عنوان پیشروی اقتصاد مدرن نام برده می‌شود. امروزه این علم با استفاده از مدلهای ریاضی از سایر علوم انسانی فاصله گرفته‌است. برای نمونه نظریه بازی‌ها که با استفاده از توپولوژی در حال گسترش است....

ادامه نوشته

توانايي هاي پايه تخصصی در گرايشهای مختلف مهندسی صنايع

برنامه ريزي و تحليل سيستم: تخصص اين كارشناس ايجاب مي كند تا با استفاده از روشهاي نظام مند و مدل هاي رياضي ، مسايل تصميم گيري در سطح واحدهاي اجرايي راتجزيه و تحليل كرده، بهترين راهكارها را در استفاده موثر از منابع موجود و عملكرد معقول اجزاء متشكله نظام ها به مدد ابزارهاي تحليلي، ارايه نمايد. او به عنوان مثال با مدل‌سازي مي تواند شبكه لوله كشي آب شهر را كه در گذر زمان نياز به تعمير و نگهداري پيدا مي‌كند، طوري برنامه‌ريزي كند تا از كار افتادگي ها به دليل نياز به تعميرات به حداقل برسند . چگونه واحدي توليدي يا خدماتي را برنامه ريزي بهينه كند تا به ميزان قابل توجهي به اهداف تعريف شده، دست‌يابد.

 از طرف ديگرمباحثي چون طرح ريزي اطلاعاتي و كنترل مديريت، برنامه ريزي حمل و نقل، اصول شبيه سازي، تجزيه و تحليل نظام ها و اصول مديريت كه وابستگي مطلوبي به رياضيات و آمار دارد را، مي‌توان بخشي از زمينه‌هاي علمي تخصصي اين كارشناس ذكركرد.

 توليد صنعتي: اين كارشناس كه به ابزارهاي تحليلي و كاربرد مباني آمار و احتمالات مجهز شده، قادر است با تجزيه و تحليل هايي كه پيرامون برنامه ريزي توليد، كنترل و مديريت پروژه ، كنترل كيفيت، بهبود كارآيي توليد و نيز طرح ريزي هاي گوناگون مهندسي در واحدهاي اجرايي انجام مي دهد، امكان موثرتر به توليد رسيدن فرآورده‌ها يا عرضه مطلوب تر خدمات را پديد آورد.

 طراحي ايجاد واحد هاي كاري، برنامه ريزي توليد، برنامه ريزي و كنترل موجودي ها ، نظام هاي تعمير و نگهداري و اصول مديريت و الگوگيري را مي توان محورهاي كليدي تخصص اين كارشناس ذكركرد. او مي تواند به‌گونه‌اي يك نظام اجرايي را برنامه ريزي كند كه چند هدف متفاوت و گاه متضاد در قالبي بهينه تحقق پيدا نمايند. مثلا قيمت ها كاهش يافته، ارزش افزوده بالارفته، حمل و نقل ها كم شده، موجودي هاي محدودتري ذخيره شده و درعين حال قابليت اطمينان بالاتري نيز براي حفظ رقابت پذيري وجود داشته باشد.

 تكنولوژي صنعتي كارشناسي: با بينش فني تر از دو گرايش قبلي، مشابه با كارشناس ساخت و توليد در مهندسي مكانيك ولي مجهز به توانايي هاي بهينه سازي، آگاه به مسايل بهينه سازي ساخت و ساز فرآورده هاي صنعتي و نيز نگهداشت و راه اندازي فني واحد هاي اجرايي .داراي توانايي انتقال و مديريت يك تكنولوژي، همين‌طور حفظ وحراست از آن كه به مدد امكانات سخت و نرم افزاري درجهت حفظ و نگهداشت نظام فني واجرايي گام برمي دارد. با مديريت تكنولوژي هاي دردسترس يا مواردي كه در قالب انتقال تكنولوژي بده بستان مي‌شوند، گام هاي موثري در جهت افزودن كميت و كيفيت فرآورده هاو نيزبهره برداري موثر از امكانات دردسترس گامهاي مؤثري برمي دارد.

 با استفاده از تجهيزات كامپيوتري و مدارهاي منطقي قادر است طيف زيادي از خواست هاي اجرايي بشر را كه بدليل محدوديت هاي انساني به‌سهولت قابل تحقق نيستند عينيت بخشد. مباحث اجرايي و مهارتي ساخت و توليد فرآورده هاي صنعتي، طراحي قالب، قيد و بست هاي صنعتي، عمليات حرارتي و مباحث انتقال تكنولوژي رامي توان در زمره زمينه هاي تخصصي مورد علاقه اين كارشناس ذكركرد. او از مرحله طراحي يك ايده نمونه سازي آن تا مرحله ساخت و تدارك امكانات توليد، همين‌طور مديريت مراحل اجرايي، توان خدمت رساني را دارد. در ضمن ضايعات و منابع بروز آنها را شناسايي كرده، مي‌تواند تاثير تلاشهاي گوناگوني كه انجام مي گيرند، مورد سنجش و ارزيابي قرار دهد. ايمني صنعتي: با رويكردي بهساز و پيشگيرانه و درعين حال مهندسي، در جوارمتخصصين بهداشت حرفه اي كه با ديد پزشكي بيشتري به دنياي كار مي نگرند، تلاش در ايجاد نظام هاي شناخت خطرات و محدودسازي عملكردهاي غيرايمن درمحيط‌هاي كاري داشته،روشها، برنامه هاوفرآيند هايي براي كنترل و ارزيابي خطرات راپي گرفته،تلاش درايجاد فضايي سالم براي انجام حركت‌هاي بهره ور دارد.

 اين كارشناس صنايع ضمن تسلط برآگاهي هاي عمومي مهندسي صنايع به ويژه درراستاي تطابق دادن كار با توانايي هاي انساني،در زمينه هايي همچون مهندسي انساني، عوامل فيزيكي و شيميايي زيان آورمحيط كار،حفاظت صنعتي و اصول مديريت ايمني، داراي تبحروتخصص است.طراحي نظام هايي كه بتوانند از صدمه زدن به انسان‌ها، امكانات و تجهيزات پيشگيري كرده ، حركت ملايم و روان اجرارا تضمين نمايد،بخشي از توانايي هاي اجرايي اين متخصص بشمار مي رود.

 پست هاي سازماني: پست هاي سازماني كه بطور نمونه ازتخصص مهندسي صنايع بهره مي گيرند عبارتند از: رئيس‌مهندسي صنايع،سرپرست امورسازماني،رئيس امور برنامه ريزي وبودجه،سرپرست امورسازماني،رئيس وام وسرمايه گذاري، رئيس برنامه ريزي وتحليل هاي مالي، سرپرست آمار وگزارش‌هاي تطبيقي،رئيس امورراه اندازي طرح ها،سرپرست هماهنگي وپشتيباني تداركاتي،رئيس مهندسي فرآيند،كارشناس ارشدبودجه وكنترل هزينه،سرپرست برنامه ريزي،سرپرست كنترل و پيشرفت برنامه‌ها،رئيس برنامه ريزي وكنترل پروژه،تحليل گر سيستم،مهندس برنامه ريز،كارشناس ايمني،كارشناس تشكيلات و روش ها،مدير پروژه،مديرانتقال تكنولوژي،رئيس تعمير و نگهداري،برنامه ريزوسرپرست بانك اطلاعاتي،مسئول سيستم هاي پشتيباني مديريت،مديرتكنولوژي،برنامه ريز و رئيس سالن توليد. دانشگاه‌ها، موضوعات پژوهشي و انجمن‌هاي علمي: دانشگاه‌هاي ايران به موازات جذب تحصيل كرده های دنيای صنعتی، تاكنون چند ده هزار مهندس صنايع در رده‌هاي مختلف تربيت و به بازار كار هدايت نموده اند كه با همان توامندی جوامع صنعتی به امور محوله مي پردازند. برای همگامی توانايي ها، سالانه كنفرانسی بين المللی در حوزه های تخصصی به موازات كنفرانس های ملی برگزار مي‌شود و صاحبنظران كشورهای مختلف در اين حوزه تخصصی به تبادل تجربيات مي‌پردازند.

 دانشگاه‌های كشور علاوه بر اين به موازات مراكز پژوهشی وابسته به اين رشته همچون مركز جوش، مركز تكنولوژی های نو وموارد ديگر، اكثرا مجهز به آزمايشگاههاي: ارزيابي كاروزمان ، سيستم هاي زمان سنجي، جوشكاري، آبكاري و اندازه گيري دقيق، سيستم هاي مدرن توليدي ، تصميم گيري وكاربردكامپيوتردرمهندسي صنايع، طراحي كارخانه واصول حمل ونقل مواد، ارگونومي و سيستم هاي انسان و ماشين وكارگاههاي تراش، ريخته گري و جوشكاري مي باشند كه به مدد آن‌ها توانايي‌هاي كابردي دانشجويان را تضمين مي نمايند.

 موضوعات پژوهشي كه مهندسين صنايع درحيطه كاري به آن مي پردازند را مي توان در حوزه‌هايي مانند: اقتصاد وهزينه يابی، كيفيت، كنترل توليد و موجودی، تكنولوژی توليد، مديريت، فناوری اطلاعات، مديريت پروژه و شبكه، منابع انسانی، تحقيق در عمليات، طرح استقرار و ارزيابی كار وزمان مشاهده كرد.

 اندازه گيري عملكرد، تعيين ميزان تاثير به‌جاي مانده از فعاليت هاي اجرايي كاركنان، سنجش ميزان رضايت مشتري، مدل سازي ميزان وتنوع توليد متناسب با نياز مشتري، مجتمع سازي تلاش‌هاي اجرايي، ارتقاء بهره وري كاركنان و نظام ها، نظام هاي تضمين كيفيت، مديريت ومحيط زيست، طراحي الگوي توسعه صنعتي كشور، برنامه ريزي حمل و نقل از طريق شبكه هاي عصبي، تصميم گيري فازي، توسعه سيستم هاي عرضه انرژي و برنامه ريزي توليددرحالت احتمال با استفاده از شبيه‌سازي، نمونه‌هاي محورهای پژوهشی درحال انجام در اين رشته اند.

سايت های اينترنتی متعددی درحوزه مهندسی صنايع مركز تبادل اطلاعات بين متخصصين اين رشته دراين محورهااست: ارگونومی يا مهندسي انسانی، آناليز اثرات حالت خطا، ايمنی، بهبودفرآيندها، تحقيق در عمليات، سيستم، توليد ناب، ساخت يكپارچه، ساخت و توليد، شبيه سازی، حمل و نقل، زنان در صنعت، فروش وبازاريابي، كنترل پروژه، كيفيت، مهندسي و مهندسي صنايع، مهندس مجدد، نرم افزارها و اطلاعات تجاری.

 انجمن مهندسي صنايع به عنوان يك ركن ارتباط دهنده بين علاقه‌مندان به حرفه مهندسي صنايع از سال 1376با شكل گيري كانون دانشجويان مهندسي صنايع واز سال 1378 درحوزه هاي چندگانه به فعاليت به هنگام سازي فارغ التحصيلان مشغول است. گردهمايي ها، انتشارات، بازديدها، داوري ها و كارشناسي‌ها وبازآموزي ها را درزمره محوري ترين تلاش‌هاي اين نهاداجتماعي مي توان ذكر كرد.

 اين نهاد كه به شدت مورداحترام دانشجويان، اساتيد، صاحب‌نظران ونيز افرادي كه به نحوي از توانايي هاي مهندسي صنايع بهره مي گيرند مي‌باشد، مركزي است براي تبادل انديشه و جهت گيري‌هاي تخصصي دراين رشته و كانوني براي برقراري ارتباط بين فارغ التحصيلان و بازار كار مي‌باشد. علاوه برآن جامعه قالب‌سازان، انجمن ارگونومي، انجمن مديريت تكنولوژي و انجمن ريخته‌گري نيز پاتوق هاي علمي اين متخصصين در كشور تلقي مي شود ................

دكتر محمدعلي شفيع..استاديار دانشكده مهندسي صنايع دانشگاه علم و صنعت ايران